Pascal Jansen: ‘Altijd mijn eigen pad bewandeld’

 Pascal Jansen: ‘Altijd mijn eigen pad bewandeld’

Alkmaar/Zaanstreek- Al bijna 30 jaar zit hij in het trainersvak, maar het duurde tot eind 2020 alvorens hij debuteerde als eindverantwoordelijke in de Eredivisie. Pascal Jansen blikt terug op zijn spelersloopbaan, trainerscarrière tot dusver en zijn rol als hoofdcoach van AZ. “Altijd mijn eigen pad bewandeld.” Jansen woonde lange tijd in Zaandam, de plaats waar zijn moeder momenteel nog steeds woonachtig is.

Als geboren Londenaar groeide Jansen op in verschillende plaatsen in Noord-Holland. Letterlijk en figuurlijk een wereld van verschil. “Ja, ik ben geboren in Londen en mijn moeder is Engelse. In die tijd woonden we onder meer in Loosdrecht, Purmerend en Volendam. Daar zijn mijn ouders getrouwd en vervolgens zijn we verhuisd naar Andijk. Dat krijg je als je ouders muzikant zijn, die zoeken de rust op als het gaat om waar ze gaan wonen.”

Spooky & Sue
Pascal is zoon van toetsenist Hans Jansen en een nog bekendere moeder: Sue Chaloner. Zij scoorde in de jaren ’70 als zangeres van het duo Spooky & Sue hits met onder andere Swinging on a Star, You Talk Too Much en Do You Dig It. “Ik ben opgegroeid zoals ieder ander kind, in mijn beleving”, zegt Jansen over zijn jeugd. “Ze hadden natuurlijk veel optredens en toen ik heel klein was ging ik mee. Dan lag ik in een buidel of ergens in een wieg of bed te slapen. Maar ik weet niet beter. Voor mij was dat de normaalste zaak van de wereld. Ik zie mijn moeder vooral als mijn moeder en niet zozeer als iemand die bekend was als muzikant.”

Andijk
In clubverband werd de kleine Jansen lid van een vereniging in West-Friesland. “Ik begon met voetballen bij AVV Andijk (tegenwoordig Sporting Andijk, red.), dat was mijn eerste club. Vervolgens verhuisden we naar Zaandam en ging ik spelen bij ZVV.” Heel lang duurde het niet voordat het talent van de huidige AZ-trainer werd opgemerkt. “Vanuit ZVV ging ik naar de opendagen van Ajax. Dat was toen nog bij De Meer. Daar ben ik destijds gescout en via een testtraject kwam ik in de jeugdopleiding. Dat was voor mij de eerste bevestiging dat ik talent had.”

AZ Voetbalschool
Het avontuur in Amsterdam leidde uiteindelijk niet tot een doorbraak. Jansen: “Ik zat bij Ajax in de opleiding en kreeg op mijn veertiende de mededeling dat ik ging uitstromen. Eigenlijk direct daarna kwam ik bij AZ in de voetbalschool terecht. Dat werd in die tijd georganiseerd door Joop Brand en Rob Boersma. Destijds had AZ nog geen jeugdteams, behalve de A1 en het tweede elftal. Dat kwam omdat toen het verschil tussen een vereniging en een stichting aan de orde was. AZ was een stichting en mocht daarom geen jeugdteams hebben.”

Blessure
In Alkmaar haalde Jansen het eerste elftal niet en kwam hij terecht bij SC Telstar. In Velsen-Zuid kwam echter een vroegtijdig einde aan zijn actieve loopbaan. Tijdens een wedstrijd liep hij een zware blessure op. “Dat weet ik nog heel goed. In de Zaanstreek speelden we tegen KVV. Als buitenspeler passeerde ik iemand op snelheid en diagonaal werd ik door een andere speler bijgehaald. Die tegenstander zette een tackle in. Daardoor viel ik en kwam mijn onderbeen beklemd te zitten bij mijn andere been. In die tijd had ik wel eens last van mijn knie die op slot schoot. Na die val zag ik dat mijn knie in een gebogen stand bleef staan. Dus ik wilde ‘m strekken, maar hij schoot niet terug in het gewricht. Mijn buitenmeniscus bleek afgescheurd, die was tussen het gewricht gekomen. Hij ging niet meer van het slot af.”

Accepteren
Achteraf bleek die blessure het einde van de actieve voetbalcarrière van Jansen. “Op die leeftijd wilde ik dat natuurlijk niet accepteren. Het medische niveau was toen ook nog niet zo goed als nu. Ik kwam in een revalidatietraject bij de fysiotherapeut van Telstar, alleen was hij de fysio voor de hele club. Dus kwam ik bij een andere fysio in Zaandam terecht. Dat was een beetje frummelen aan de knie en vervolgens werd ik op een hometrainer gezet. Het stelde niet veel voor. Ik ben niet goed genoeg gerevalideerd. Dat bleek ook, want uiteindelijk ging ik weer spelen. Na een zaalvoetbaltoernooi was mijn knie enorm opgezwollen. Hij was helemaal ontploft. Het was gewoon nog niet in orde.”

CIOS
Voor Jansen stond het al snel vast dat hij coach wilde worden. “Dat had ik heel sterk. Mijn passie ligt in het voetballen en ik wilde mezelf daarin maximaal ontwikkelen. Tijdens mijn opleiding bij het CIOS in Overveen had ik voetbal als hoofdkeuzevak. In die specialisatie ging ik voor mijn TC3 en TC2. Vanuit het CIOS kwam ik in aanmerking voor TC1, tegenwoordig UEFA A, in Zeist. Dat diploma haalde ik al op mijn 21e. Door de blessure ben ik dat traject met full commitment in gegaan.”

Coach Betaald Voetbal
“Ik haalde mijn diploma Coach Betaald Voetbal in het seizoen 2006-2007. Ik was daarvoor al tweemaal afgewezen voor die cursus, maar mocht wel twee keer op de testdag komen. De eerste keer dat ik daarheen ging, eind jaren ’90, is mij altijd bijgebleven. Daar werd onder meer een voetbalinhoudelijk gesprek gevoerd. Ik had dat gesprek met Rinus Michels, de godfather van alle coaches. Ik werd uiteindelijk afgewezen, maar ik was wel zo bijdehand om te vragen op welke punten ik mezelf moest verbeteren. Daar ben ik mee aan de slag gegaan en in 2006 werd ik uiteindelijk toegelaten. Ik was toen de jongste die dat ooit had gehaald. Ik had vroeger in mijn schriftje al genoteerd dat ik voor mijn 35e dat diploma wilde behalen. Vraag me niet waarom, maar het is me wel gelukt.”

Emiraten
“Na het behalen van mijn TC1 kwam ik in loondienst bij Haarlem en werd ik jeugdcoach van Onder 18. Dat deed ik in combinatie met zelf spelen. Dat ging op een gegeven moment niet meer samen en toen heb ik voor mezelf een definitieve keuze gemaakt voor het trainersvak.” Na een jarenlange route als voetballer en trainer door Noord-Holland, koos Jansen voor een bijzonder avontuur in de Verenigde Arabische Emiraten. In 1998 streek hij neer bij Al-Jazeera uit Abu Dhabi. “De passie voor het vak en voetbal heeft mij gebracht wat ik nu heb. Ik heb daarin nooit angst gehad.”

Rinus Israël
De stap van Haarlem naar de zandbak ging niet zonder slag of stoot. “In mijn vijfde jaar bij Haarlem ging ik met een groep coaches naar Frankrijk. Daar was toen het WK aan de gang. Ik raakte aan de praat met Jan Reker en hij had wat dingen over mij als jeugdtrainer van Haarlem gehoord. We spraken over mijn ambities als coach. We keken een wedstrijd van het Nederlands Elftal en Reker vroeg of ik ook openstond voor het buitenland. Ik zei volmondig ‘ja’. Nadat ik terugkwam uit Frankrijk ging ik op vakantie naar Thailand met mijn vriendin. Ik heb toen mijn telefoon twee weken niet aangeraakt en bij terugkomst luisterde ik mijn voicemail af. Reker stond erop. Ik moest hem zo snel mogelijk terugbellen, want een club uit Abu Dhabi wilde mij als assistent-trainer hebben van Rinus Israël. Toen waren de computers nog in opkomst, dus ben ik de atlas gaan kijken waar de Emiraten lagen. Vervolgens heb ik geen seconde nagedacht, want ik wilde deze kans pakken. De kans om samen te werken met de eerste Nederlandse aanvoerder ooit die de Europacup I omhoog hield: Israël. Daar kon ik alleen maar van leren.”

Avontuur
“Ik kende Rinus en de spelers van Al-Jazeera niet”, zegt Jansen. “En zij mij ook niet. En daarnaast: Haarlem wilde toen niet meewerken aan de overstap, terwijl ik fulltime als coach in het buitenland aan het werk kon. Dat kostte mij nog een arbitragezaak. De Arabieren bleven op mij wachten en ik won die zaak. Zo ben ik in de Emiraten beland. Toen begon het avontuur en dat had ik voor geen goud willen missen.”

Abu Dhabi
“Uiteindelijk heb ik twee jaar gewerkt in de Emiraten. Het eerste jaar dus bij Al-Jazeera in Abu Dhabi. Ik woonde daar onder de tribune van het stadion, daar waren allemaal appartementen. Ik liep in die periode de voordeur uit, linksaf de trap af het stadion in. We waren in dat seizoen de enige coaches in de competitie die het seizoen afmaakten. Alle andere club hadden één of meerdere coaches ontslagen. Het tweede jaar vierden we vakantie in Nederland en werd ik gebeld door Rinus. Hij had een aanbieding van Al-Shabab uit Dubai, waar Fred Rutten later nog is gaan werken. Hij vroeg of ik weer zijn assistent wilde zijn en dat wilde ik. Binnen veertien dagen gingen we daar aan de slag.”

Sjeik
Het avontuur in Dubai zou een halfjaar duren. Daarna keerde het duo terug naar bekend terrein. “In december kwam de sjeik van Al-Wahda uit Abu Dhabi op de radar. Hij was de zoon van de president van het land. Als hij belt dat hij een trainer wil, dan gaat het gewoon gebeuren. Dus hij belde naar Al-Shabab en zei dat hij Captain Rinus, zoals ze hem daar noemden, wilde hebben als coach van Al-Wahda. Hij ging zijn eigen coach namelijk ontslaan. Wij gingen daarop met de auto van Dubai naar Abu Dhabi voor een gesprek met de zoon van de president. We kwamen aan bij het paleis en werden binnengelaten met veel bombarie. We gingen tegenover de sjeik zitten en hij keek een keer naar ons, pakte een krant en verdween erachter. Het duurde en duurde maar. Rinus zei op een gegeven moment: ‘ik geef ‘m nog vijf minuten en dan zijn we weg.’ Vervolgens hoorden we vanachter de krant wat gegrinnik. Hij draaide de krant naar ons toe, liet de foto zien van zijn coach en zei dat hij ontslagen was. Daarop vroeg hij of wij de baan wilden. We stemden in en toen was het geregeld. ‘Now we eat’, zei hij. We zijn nog een paar uur gebleven, vervolgens terug naar Dubai gereden en twee dagen later trainden we weer in Abu Dhabi. Uiteindelijk wonnen we de beker, notabene in het stadion van Al-Jazeera. Een bijzonder avontuur.”

Vitesse
“Mijn zoon was inmiddels geboren en ik kreeg een aanbieding van Vitesse. Joop Brand was Hoofd Jeugdopleiding in Arnhem en wilde mij hebben. Ik kon daar fulltime als trainer van de Onder 17 aan de slag. Ronald Koeman werd net hoofdcoach bij Vitesse. Toen heb ik ervoor gekozen om terug te keren naar Nederland. Vanaf 2003 combineerde ik het trainerschap met de rol van Hoofd Jeugdopleiding en uiteindelijk heb ik negen seizoenen bij Vitesse gezeten.”

Sparta
“Na mijn periode bij Vitesse kon ik als Hoofd Jeugdopleiding bij Sparta Rotterdam aan de slag”, zegt Jansen over zijn volgende stap in zijn trainerscarrière. “De opleiding stond enorm hoog aangeschreven in het land, terwijl het bij Vitesse juist steeds minder ging vanwege de financiën. Uiteindelijk degradeerde Sparta uit de Eredivisie en nam ik het jaar erna ook de Onder 14 onder mijn hoede. Het derde jaar werd ik assistent-trainer van Michel Vonk bij het eerste elftal, in combinatie met HJO.”

PSV
Ook bij zijn volgende club combineerde Jansen het trainerschap met de rol van Hoofd Jeugdopleiding. “Na vier seizoenen Sparta maakten de KNVB en PSV hun interesse kenbaar. Ik koos voor PSV. In Eindhoven was ik de eerste twee jaar werkzaam als trainer van de Onder 19. Vervolgens deed ik twee jaar Jong PSV. Dat was mijn debuut als hoofdverantwoordelijke in het betaald voetbal. In mijn vijfde PSV-seizoen werd ik gevraagd om Art Langeler op te volgen als Hoofd Jeugdopleiding. De jeugd moest meer cachet krijgen en dat moest resulteren in meer eigen jeugdspelers in het eerste. Dat proces was al ingezet en dat heb ik voortgezet.”

AZ
Uiteindelijk kwam AZ in beeld, maar niet voor het eerst vertelt Jansen. “Ze hadden eerder al eens geïnformeerd. Uiteindelijk kwam AZ voor de derde keer en opnieuw had ik een heel goed gevoel bij de club. Toen heb ik de knoop doorgehakt en aangegeven dat ik de stap wilde maken. Ik werd in het seizoen 2017-2018 assistent-trainer van John van den Brom, omdat Leeroy Echteld naar Paris St. Germain ging. Ik ben met open armen ontvangen.”

Raar jaar
“Na mijn eerste jaar vertrok John naar FC Utrecht en werd ik assistent van Arne Slot”, vervolgt hij. Na een gedeelde eerste plaats in het afgebroken corona-seizoen, veranderde alles een seizoen later. Op 5 december 2020 maakte AZ bekend per direct afscheid te nemen van Slot. Jansen: “Dat herinner ik me als de dag van gisteren. Het was sowieso al een raar jaar, want het voetbal was eigenlijk pas net weer opgestart vanwege corona.”

Onverwachts
“Ik had dat totaal niet aan zien komen. Op de club hoorde ik van de directie wat er was gebeurd en kreeg ik de vraag of ik het wilde overnemen tot in ieder geval het einde van het seizoen. Daar wilde ik even over nadenken, want het was daags voor een wedstrijd tegen FC Groningen en de training moest ook gewoon doorgaan. Daar lag de prioriteit. Uiteindelijk besloot ik de club te helpen en in te stappen.” En ineens was Jansen eindverantwoordelijke bij AZ. “Vanuit een adviserende en ondersteunde rol ging ik naar een beslissende en bepalende rol. Daar zit voor mij het grootste verschil. Een relatie met mensen vind ik belangrijk, maar ik neem wel mijn verantwoordelijkheid. De omgeving gaat mij wel anders bekijken, omdat ik de beslisser ben. Dat moest ik even in perspectief plaatsen, maar uiteindelijk ging ik gewoon.”

Moeilijke week
De vuurdoop voor Jansen was zoals gezegd tegen Groningen. In een leeg AFAS Stadion kwam AZ op 1-0 en had het de wedstrijd onder controle. “ Vervolgens krijgt Midtsjø een rode kaart, komen we met 1-2 achter en moet Bruno Martins Indi ook inrukken met rood. Totaal onnodig. Diezelfde week gingen we naar Rijeka om onszelf te plaatsen voor de knock-outfase van de UEFA Europa League, dat hadden we in eigen hand. In een sterke groep met Napoli en Real Sociedad, moesten we het in Kroatië ‘even’ aftikken. Dat liep anders. Ook daar kregen we met Jesper Karlsson een rode kaart en verloren we met 2-1 door een goal in de 93e minuut. Dat betekende uitschakeling in Europa. In die week viel alles de verkeerde kant op.” Uiteindelijk krijgt Jansen zijn ploeg weer op de rit en eindigt AZ derde in de Eredivisie.

Eerste jaar
Het eerste jaar voor Jansen zit er op. Op de vraag wat hem het meest is bijgebleven, zegt hij: “Ik heb in ieder geval een partij aan ervaring erbij, ondanks dat ik al een kleine dertig jaar in het vak zit. Nu heb ik ervaring opgedaan op het allerhoogste niveau. Dat had ik wel al als assistent, maar nu ook als eindverantwoordelijke.” Over alle meningen waar een hoofdtrainer mee te maken krijgt in de opportune voetbalwereld maakt Jansen zich niet druk. “Ik heb altijd mijn eigen pad bewandeld. Een aantal mensen zijn belangrijk voor mij. Zij hebben meningen waarnaar ik luister en waarover ik goed nadenk. Dat is een select gezelschap. De meningen daarbuiten respecteer ik.”

Gerespecteerd
“Ik geniet van elk moment”, sluit Jansen af. “Vorig jaar was het een achtbaan en met een derde plaats hebben we er echt iets moois van gemaakt. Voor mezelf heb ik me voorgenomen om veel te blijven leren en veel te genieten. Ik voel me bevoorrecht om dat bij AZ te mogen doen. Want AZ is een heel bijzondere club, vind ik. Ik ervaar het als een club die emotie en ratio behoorlijk gescheiden kan houden. Ze doen wat ze zeggen en zeggen wat ze doen. In de opportune voetbalwereld is dat vrij bijzonder. Ik heb het dan ook enorm naar mijn zin. Ik voel me op mijn plek en gerespecteerd bij een van de grootste clubs van het land. Ik hoop het met mijn inbreng nog beter en sterker te maken dan dat het al is.”

Tekst: Sander Nanne / AZ Media

De Redactie

Meer voetbalnieuws